Spis treści:
- Podejrzenia o niedozwolone modyfikacje kotłów
- Obowiązek składania oświadczeń producentów
- Ryzyko dla jakości powietrza i konsumentów
- Dodatkowe mechanizmy zabezpieczające
Podejrzenia o niedozwolone modyfikacje kotłów
Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przeanalizowały sygnały napływające od użytkowników. Wyniki wskazały na możliwość montażu elementu, który zmienia przeznaczenie kotłów na pellet. Łącznie zawieszono 31 modeli z 2561 pozycji wpisanych na listę Zielonych Urządzeń i Materiałów.
Sprawa dotyczy nie tylko samych producentów, ale również osób korzystających z dopłat. W przypadku stwierdzenia naruszeń, beneficjenci programu mogą być zobowiązani do zwrotu przyznanego wsparcia wraz z odsetkami. Resort przypomniał, że regulamin programu Czyste Powietrze wyraźnie zabrania stosowania urządzeń, które umożliwiają spalanie paliw innych niż te deklarowane przez producenta.
Obowiązek składania oświadczeń producentów
Od 29 kwietnia 2025 roku, weszły w życie nowe zasady dotyczące listy ZUM. Producent, który chce wprowadzić kocioł na listę, musi złożyć pisemne oświadczenie, że urządzenie nie daje możliwości instalacji rusztu awaryjnego. Zapis ten ma na celu wyeliminowanie przypadków wprowadzania do obrotu kotłów, które mogą być używane w sposób sprzeczny z przeznaczeniem.
Producenci, których urządzenia zostały zawieszone, mogą złożyć dodatkową dokumentację oraz wyjaśnienia. To otwiera drogę do przywrócenia kotłów na listę w przypadku udowodnienia, że konstrukcja nie pozwala na montaż zakazanego elementu.
Ryzyko dla jakości powietrza i konsumentów
Resort klimatu podkreśla, że spalanie nieprzeznaczonych paliw prowadzi do znaczącego pogorszenia jakości powietrza. Użycie rusztu awaryjnego powoduje wzrost emisji pyłów i zanieczyszczeń, co stoi w sprzeczności z celem programu Czyste Powietrze.
W praktyce oznacza to, że kocioł reklamowany jako ekologiczny może działać podobnie do tradycyjnego pieca węglowego. Takie sytuacje wprowadzają konsumentów w błąd i podważają sens inwestycji w nowoczesne technologie grzewcze.
Kluczowe zagrożenia według MKiŚ:
- zwiększone emisje pyłów zawieszonych i szkodliwych substancji,
- ryzyko naruszenia regulaminu programu Czyste Powietrze,
- konieczność zwrotu dotacji przez beneficjentów,
- obniżenie wiarygodności urządzeń określanych jako ekologiczne.
Dodatkowe mechanizmy zabezpieczające
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, zapowiedziało kolejne zmiany w regulaminie listy ZUM. W przyszłości każdy kocioł będzie musiał przejść badania w niezależnym, akredytowanym laboratorium, które potwierdzi brak możliwości zamontowania rusztu awaryjnego.
Ponadto przewidziano sankcje wobec producentów, którzy złożą fałszywe oświadczenia. W takim przypadku wszystkie urządzenia tego producenta zostaną usunięte z listy na minimum 2 lata. To oznacza, że żaden z jego modeli nie będzie kwalifikował się do uzyskania dofinansowania w programie Czyste Powietrze.
Wstrzymanie dopłat dla 31 modeli kotłów na pellet pokazuje, że resort klimatu konsekwentnie egzekwuje przepisy i reaguje na zgłoszenia dotyczące możliwych nadużyć. Działania mają na celu ochronę środowiska i zapewnienie, że publiczne środki wspierają wyłącznie technologie spełniające wysokie normy ekologiczne. W najbliższych miesiącach, program zostanie wzmocniony dodatkowymi mechanizmami kontrolnymi, co ma ograniczyć ryzyko podobnych sytuacji w przyszłości.
Źródło: TVN 24
